Het probleem van de schijnbare tegenstrijd

Door de geschiedenis heen hebben de mensen nooit opgehouden met elkaar samen te werken, met elkaar te strijden, tegen elkaar te strijden en elkaar te bestrijden. Dit gebeurde en gebeurt op politiek, ideologisch, wetenschappelijk en op commercieel vlak. Waar komt dit vandaan?

Het zal ongetwijfeld meespelen dat dit komt door de vrije wil van de mens en de daarom verschillende standpunten en belangen die hij inneemt en verdedigt. Maar hoe komt het dat we ons vereenzelvigen, identificeren, met onze standpunten en belangen? En zijn het eigenlijk wel onze standpunten die we zo graag verdedigen? En dat we diezelfde identificatie toepassen op de ander, door hem of haar te vereenzelvigen met zijn standpunten en belangen. 

Het nut van conflicten

Conflicten hebben we nodig om ons te ontplooien en te ontwikkelen. Conflicten zijn niet allemaal hetzelfde. De aard is hetzelfde: een verschil van standpunt en tegenstrijdige belangen of behoeftes. Aan de periferie zijn het de standpunten, in de buitenste kern zijn het belangen en in de kern zelf zijn het behoeftes.  Het komt vaak voor dat behoeftes hetzelfde zijn, maar de standpunten en belangen niet. Van mens tot mens verschilt namelijk de manier waarop we onze behoeftes willen en wensen te bevredigen. Dit brengt ons terug naar onderwijs en opvoeding en de psycho-educatieve kant van de opvoeding. Daarover een ander keer meer.

Conflicten verschillen door de houding die we aannemen of de benadering die we toepassen. Een conflict kan door onze benadering en houding passief of actief zijn en positief of negatief. 

Tabel: Conflictschema
Conflictschema Actief Passief
Positief Vorm: Dialoog, Cirkelwerking  (groei, versterking relatie) Vorm: afwachtend, vermijdend of debat en discussie  Resultaat: (wantrouwen groeit of versterking conflictpositie)
Negatief Vorm: geweld, oorlog, intimidatie Resultaat: (vernietiging) Vorm: Geen communicatie, onverschilligheid  Resultaat: (inertie, blokkade)

Zonder conflict geen bewustwording mogelijk, noch van onszelf noch van de ander. Dit zeg ik vanuit het uitgangspunt dat de mens een potentieel (zelf)bewustzijnsvermogen is, en dat het leven een weg van bewustzijnsontwikkeling en ontwaking is. Als dit mensbeeld en perspectief ontbreekt dan is er meestal het algemeen lot waar we op terugvallen van een conflictueus leven, het onbewust bevredigen van onze behoeftes. In het ergste geval is dat een leven vol negatief conflict met onszelf. 

Het zijn dus de conflicten die ons wakker maken voor het bestaan van onze behoeftes, de ander en zijn behoeftes. Zonder conflict was het leven een baarmoeder en is de mens een foetus in complete symbiose zonder enig zelfbewustzijn. De geboorte is getekend door het eerste conflict met zuurstof: het brand enorm en toch beginnen we daardoor onze eerste vorm van zelfstandigheid op te bouwen. 

Het is onze behoefte aan ademen om in leven te blijven die ons in contact bracht met zuurstof. We hebben er ons gauw bij moeten neerleggen dat we in sommige conflicten niet anders kunnen dan vrede te sluiten! 

Hoe kunnen we het negatieve omkeren in iets positiefs?

We zijn in staat tot een andere benadering van conflict die ons vrede kan brengen in onszelf en met de ander. Daarvoor zullen we het eens moeten overwegen om de ander en onszelf te beschouwen als een letter van het alfabet. Elk wezen is een letter en om het ene woord te vormen werken andere letters samen op een andere manier dan om een ander woord te vormen. De verscheidenheid en uniekheid van elk letter staat niet in dienst van zichzelf, maar is een garantie en weerspiegeling van de eenheid, uniekheid van het geheel. 

Als u naar de letters op deze bladzijde kijkt dan ziet u dat het telkens dezelfde letters zijn die om een diversiteit aan woorden te vormen, in verschillende verhoudingen, verbindingen, samenwerkingen en uitsluitingen worden ondergebracht. Dit gaat zo door tot er een uiteindelijk uniek boek staat met een uniek verhaal, opgebouwd uit dezelfde letters als in alle andere boeken. Er is geen letter dat eeuwig vijand is van een andere letter. Noch dat er een letter is dat altijd voorrang heeft op andere, noch achterstand. 

Als we het menselijk bestaan vanuit dit optiek bekijken en beseffen dat elk mens een unieke letter vormt, dan beseffen we ons al gauw dat de mens pas betekenisvol is in relatie met de ander. Een letter is op zichzelf betekenisloos. De betekenis die ze kan vormen is direct afhankelijk van de samenstelling en relatie met andere letters. 

Om het woord ‘vies’ te schrijven hebben we de ‘v’, ‘i’, ‘e’ en als laatste de ’s’ nodig. De laatste van vies is als eerste nodig om het woord ‘schoon’ te vormen. Met ‘lang’ is de ’s’ voorop een ‘slang’, en als de ’s’ en ‘g’ van plaats veranderen hebben we ‘glans’. 

‘Wat de rups het einde noemt, noemt de rest van de wereld een vlinder!’ – Lao Tse

Vanuit deze visie wordt het geaccepteerd dat verschillen en zelfs tegenstrijdigheden bestaan als principiële voorwaarde! Alles is maar een kwestie van relatie. Als we het kwaad willen uitroeien, moeten we oppassen niet de ‘k’ ‘w’ ‘a’ en ‘d’ uit te roeien. Het gaat er eerder om die letters in een andere relatie te brengen met elkaar. Want haal één letter van het alfabet weg en duizenden betekenissen verliezen hun woord. Duizenden verhalen incompleet, en zelfs hele boeken en geschreven talen storten in elkaar. 

‘Beschouw niemand als onnodig en onzinnig. Elk schepsel is een letter in het alfabet. Want als je je realiseert dan zie je geen defect. Het defect zit eigenlijk in sommige ego’s.’ – sjeik Adda Bentounes 

Wanneer we dit vergeten of niet doorhebben ondergaan we onze (illusoire) behoeftes en die van anderen. De wijze is in staat de relaties met en tussen de letters te beheren. Hij sluit nooit uit, niemand niet! Hij beheert en weet dat elk geschreven boek met een woord begint en elk woord met een letter. En elk letter met een punt. Dat puntje dat ontstaat op het moment dat de pen het blad raakt. Het is het goddelijk bewustzijn dat schrijft. Hoe ruimer ons bewustzijn wordt des te meer we weten dat we dienaren zijn van dat bewustzijn dat niet ophoudt zichzelf te uiten door de letters heen. Allen letters van het dezelfde alfabet, van dezelfde hand, waarom dan het bestaansrecht ontkennen van de ander? En waarom dan onszelf toeschrijven wat we niet geschreven hebben, en niet zouden kunnen waarmaken ware het niet, de andere letters?

‘Ó letter, je zweert bij je eigen vorm en vindt de ander krom. Jij bent uit hetzelfde puntje ontstaan als waar ik ook vandaan kom!’

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *